Nepal'deki Ölümcül Selin Arkasında Yatan Neden: Eriyen Buzullar

Nepal ve Tibet sınırındaki dağlık bölgede meydana gelen ani sel felaketinde yaklaşık 160 kişi hayatını kaybetti ve yüzlerce kişi kayboldu. Uydu görüntüleri ve ilk analizler, felaketin yüzlerce metre yüksekten düşen devasa bir buzul parçasının tetiklediği heyelandan kaynaklandığını gösteriyor.

Isınan İklim ve Eriyen Buzullar

Bölgedeki sıcaklıklar arttıkça buzullar giderek daha kararsız hale geliyor ve bu durum felaket boyutundaki sel riskini artırıyor. Northern British Columbia Üniversitesi'nden coğrafya doçenti Joseph Shea, bölgedeki buzulların kesinlikle geri çekildiğini ve ciddi bir incelme yaşandığını belirtiyor.

Araştırmalara göre, 2000 yılından bu yana dünyadaki buzullar toplam kütlelerinin yüzde 5'ini kaybetti. Nepal'deki buzullar ise 1970 ile 2010 yılları arasında yüzölçümlerinin yaklaşık dörtte birini yitirdi. Ülkedeki 160'tan fazla küçük buzulun tamamen yok olduğu tespit edildi. Uzmanlar, küresel ısınma 1.5 santigrat derecenin altında tutulmazsa dünyadaki buzul kütlesinin yüzde 40'ının yok olabileceği konusunda uyarıyor.

Devasa Buzul Çöküşü Deprem Etkisi Yarattı

Çarşamba günü yaşanan felaketin, vadiye düşen devasa bir buzul çöküşünden kaynaklandığı tahmin ediliyor. Kanada'daki Calgary Üniversitesi'nden jeolog Daniel Shugar, uydu görüntülerinin yaklaşık 600 metre genişliğindeki bir buz kütlesinin 1200 metre yüksekten düştüğünü gösterdiğini belirtti. Düşüşün şiddetiyle buzun adeta parçalanarak suya dönüştüğü ifade ediliyor.

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu'na göre, buzul çöküşü ve ardından gelen enkaz akıntısı o kadar büyük ve şiddetliydi ki, 5.2 büyüklüğünde bir sismik olay olarak kaydedildi. Shugar, felaketin kesin nedeni hakkında konuşmak için henüz erken olsa da, hafta başında buzul üzerinde bulunan karın yüksek sıcaklıklar nedeniyle erimiş olabileceğine dikkat çekiyor.

Küresel Bir Tehdit

Nepal'deki buzulların erimesi, zincirleme etkilere yol açabiliyor. Geri çekilen buzullar küçüldükçe tortuları tutamıyor ve heyelanları tetikleyebiliyor. Ayrıca yüksek rakımlarda büyük buzul gölleri oluşuyor ve olası bir heyelan bu göllerin taşmasına neden olarak felaketleri beraberinde getiriyor.

Benzer yıkıcı sonuçlar dünyanın diğer bölgelerinde de görülüyor. Geçtiğimiz yıl İsviçre'de bir kasabayı gömen buzul çöküşü ve 2022'de İtalya'da 11 dağcının ölümüne neden olan olay, artan sıcaklıklarla doğrudan ilişkilendiriliyor. Uzmanlar, yaz aylarında artan erime suları ve çözülen permafrost tabakalarının buzulları daha da istikrarsızlaştırdığını vurguluyor.